Fables du Paysage flamand

 Fables du Paysage flamand, Bosch, Brueghel, Bles, Bril
 
Palais des Beaux Arts de Lille
 
Place de la République, 59000 Lille
 
6.10 2012 > 14.01 2013

Woensdag, meteen na school ben ik naar Lille vertrokken. Dat het een leuke stad zou zijn, vermoedde ik al, maar ik wist niet dat het ook een thuis is voor de tweede belangrijkste collectie van Frankrijk (de eerste is die van het Louvre, bien sûr)! In het Palais des Beaux Arts de Lille lopen momenteel verschillende tentoonstellingen, maar de mooiste is toch wel die over het Vlaamse Landschap. 

In het grote atrium van het museum staat een labyrint opgesteld. Grijze muren in bizarre vormen maken kleine kabinetjes waarin een bepaalde kunstenaar, een bepaald thema of een mooi ensemble wordt getoond. Er is één longitudinale as die je zicht geeft op een gigantisch werk van Anselm Kiefer. Dat fungeert als uitnodiging voor de tentoonstelling Babel (hedendaagse kunst) een verdieping lager. Wanneer je die bezoekt, hangt er bij de ingang een soortgelijk doek van Kiefer.

 Landschap met Christus en de Emmaüsgangers (ca. 1510-na 1550), Henri met de Bles   © Museum Mayer van den Bergh

 Landschap met Christus en de Emmaüsgangers (ca. 1510-na 1550)Henri met de Bles 
 
© Museum Mayer van den Bergh

 

 La Chute des damnés (vers 1470),  Dirk Bouts, © Palais des Beaux-Arts de Lille.   Photo : Hugo Maertens

 La Chute des damnés (vers 1470),
 
Dirk Bouts, © Palais des Beaux-Arts de Lille. 
 
Photo : Hugo Maertens

In het eerste zaaltje hingen twee werkjes van Dirk Bouts die ooit deel zouden zijn geweest van een triptiek over het Laatste Oordeel. Ik was meteen gefascineerd door La Chute des damnés. Wreed, vol vieze schepsels en heel gedetailleerd. Hiernaast ziet u een foto van het hele werk. Een enorm vreemde duivel met ogen op zijn borst trok meteen mijn aandacht. Maar ook een draakachtig dier dat een kop naar binnen slokt, deed mij naar adem happen. Zo'n rauw schilderij.

Al deze figuren zweven tussen het aardse en het onaardse. Ze zijn duidelijk geïnspireerd op een vis, slang of leguaan, maar getransformeerd door de geest van de kunstenaar. Zijn fantasie vervormt de werkelijkheid en door hiernaar te kijken word je als het ware deel van dat proces.

Landschappen hebben altijd al een grote aantrekkingskracht op me uitgeoefend. Het oog vindt pas rust als het zo ver kan zien dat niets meer te onderscheiden valt. Ik merk dat altijd op vakantie. Op een plek waarop je opeens zicht hebt op een hele vallei, moet ik even blijven stilstaan. Batterij opladen, rust nemen, gewoon genieten.

Dat had ik met deze schilderijen ook. Schitterend hoe deze Vlamingen diepte weergeven. Zeker als je weet dat aan de oorsprong van deze landschappen hun verbeeldingskracht ligt. Wat ook fijn is, is de zoektocht die start eens je de titel van het werk gelezen hebt. Vaak zijn de hoofdfiguren klein en onbeduidend in de grote wereld van het landschap. Neem nu het schilderij hierboven. Ik had niet meteen gezien dat het om Emmaüsgangers ging. U wel?

Via deze tentoonstelling stapt u de wondere wereld van 16e en 17e-eeuwse kunstenaars in. Alles is er mogelijk, alles is er echt. En ook uw verbeelding wordt op de proef gesteld.