Happy Birthday Dear Academie in het MAS

Happy Birthday Dear Academie!
Museum Aan de Stroom
Hanzestedenplaats, 2000 Antwerpen
08.09 2013 > 26.01 2014

Eerste indrukken liegen (bijna) nooit. In de kleine eerste zaal voel je het "feest van de schoonheid" (lees: "de Academie") al aankomen. Een vrolijk ambitieus verjaardagsfeest neemt plaats op de derde verdieping van het MAS in Antwerpen. Champagne!

350 jaar Antwerpse creatie vormt een sterk uiteenlopende en associatieve presentatie. Van Rubens tot G58, dan weer Alma-Tadema en een kleine Van Gogh. Die laatste hangt daar overigens ietwat als valse noot: de begaafde impressionist werd van de Academie weggestuurd, zijn nieuwigheden werden namelijk verre van geapprecieerd!
De curatoren van deze tentoonstelling zijn Walter van Beirendonck, mode-ontwerper en hoofd van de afdeling Mode aan de Modeacademie en Paul Huvenne, directeur van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen. Deze twee totaal verschillende karakters brengen het wezen van de Antwerpse Academie op een trotse manier samen. Hun liefde voor 't stad en haar kunst mag getoond worden.

De eerste zalen blikken vooral terug op het klassieke beeld van een Academie voor Schone Kunsten. Grote gipsen beelden voor de tekenlessen, de 17e eeuwse pronkzaal, het ontwerp voor de inkomsthal van het K.M.S.K.A.: kortom een ophemeling van de klassieke Academie.
In de grote ruimte die volgt installeerden de curatoren een Golden Wall , het beste van 350 kunstproductie. Op een bladgouden achtergrond wordt elk werk herleid naar slechts een tegel in de grote mozaïek van de Antwerpse kunstgeschiedenis. Het geheel is een imposante verzameling van werken die bijna 'ad random' lijken opgehangen te zijn. En dan, na beter kijken, worden lijnen zichtbaar. Dan komt waar niemand om heen kan: de interpretatie.

Deze tentoonstelling geeft geen waarheid op een gouden blaadje, geen kant-en-klare geschiedenis van de Academie. Ze nodigt de toeschouwer uit te interpreteren en appelleert voornamelijk aan diens visuele inspanningen. Vragen als 'Moet kunst mooi zijn?' en 'Wanneer is iets kunst?' worden open gelaten. Wat de kijker wel krijgt zijn de manieren waarop verschillende generaties kunstenaren hiermee omgingen.
Door die extreme ophemeling en het gebrek aan concrete informatie, er is van naamkaartjes ook geen spoor te vinden, dreigt de expositie een hoog pretparkgehalte aan te nemen. Een bezoek aan Happy Birthday Dear Academie wordt dan als het ware een wandeling door een bos met talloze verschillende boomsoorten. Een ervaring!

Nu, is dit erg? In de context van het Museum Aan de Stroom, waar bezoekers niet altijd voor kunst, maar vaak ook voor uitzicht of architectuur komen, is dit misschien wel de beste manier om het grote publiek vertrouwd te maken met de troeven van de Antwerpse Academie. Dat zorgt enerzijds voor die bijna reclame-achtige trots die van de muren spat, anderzijds voor een museumervaring die velen niet zullen vergeten. Bovendien moet gezegd worden dat dit alles op verschillende 'niveaus' benaderd kan worden. Voor de kunstkenner is een muur vol kunst zonder naamkaartjes een mooie 'wie-is-het', voor een passer-by een indrukwekkend visitekaartje. En allebei zeggen ze: "Amai, das schoon."