Magritte museum

Magritte museum
 
(Musée Magritte)
 
Koningsplein 1, 1000 Brussel

Affiche voor Couture Norine, 1926.  © Magritte Museum

Affiche voor Couture Norine, 1926.
 © Magritte Museum

René Magritte, één van onze bekendste Belgische kunstenaars, heeft voor Norine de Schrijver diverse affiches gemaakt. Norine of 'Nono', echtgenote van Paul-Gustave Van Hecke (een grote galerist uit de jaren '20), was eigenares van Couture Norine. Dat modemerk had haar hoofdhuis gevestigd op de Louizalaan in Brussel. Het stond bekend voor exclusieve modernistische dameskledij. Honorine Deschrijver: de Coco Chanel van het Noorden?!

Met deze achtergrondinformatie over René Magritte ging ik het Magritte museum binnen. Een heel ander soort bagage dan de doorsnee-bezoeker. Surrealisme was een vage term die ik niet in een context kon plaatsen. Nog steeds vind ik dat een beetje moeilijk. Van Magritte kende ik vooral Ceci n'est pas une pipe. Natuurlijk.

In een chronologische volgorde worden de schilderijen en werken van Magritte getoond. De tentoonstelling begint op de bovenste verdieping. Naarmate de bezoeker naar beneden gaat, komt hij zowel fysiek als figuurlijk dichter bij de hedendaagse wereld: de tentoonstelling is immers als een tijdlijn opgebouwd. Via citaten en oude magazines kwam ik steeds meer in Magrittes wereld terecht. Daarin speelden affiches een belangrijke rol. Vooral in zijn vroege periode verdiende hij daarmee zijn brood. De affiches zelf zijn mooi en idyllisch. In tegenstelling tot de reclame van vandaag is de typografie origineel en aantrekkelijk. Hingen er nu maar zo'n fijne beelden in het straatbeeld! Of zou men toen ook een hekel gehad hebben aan al die grote borden op straat?

De werken van Magritte zijn veelal erg klassiek geschilderd en hadden een vreemd effect op mijn verbeelding. De grens tussen realiteit en het beeld dat wordt getoond vervaagde. De haast fotografische schilderijen, soms ook met een verbazingwekkend realistisch perspectief, voegen wat kan en wat niet kan samen. Ik vond het erg interessant, aangenaam en origineel om naar te kijken; maar ik voélde niets. Ik kreeg het niet warm, noch koud. Alles is zo harmonisch dat het té perfect wordt.

Enkele citaten aan de muren staken me dan weer wel in brand. Ze deden me kennis maken met de echte Magritte: de man achter die poëtische doeken. Jammer genoeg stonden bij de citaten geen jaartallen. Ik heb ze hier wel in de volgorde van de tentoonstelling laten staan.

L'art dit non figuratif n'a pas plus de sens que l'école non enseignante, qua la cuisine non alimentaire, etc.
 
Niet figuratieve kunst heeft niet meer zin dan een niet-onderwijzende school, een niet-voedende keuken, enzovoort.  

 Il n'y a pas de choix: pas d'art sans la vie.
 
Er valt niet te kiezen: zonder leven is er geen kunst.

 La valeur réelle de l'art est en fonction de son pouvoir de révélation libératrice. 
 
Kunst is maar waardevol als zij bevrijdend kan werken.

Je peins l'au-delà, mort ou vivant. L'au-delà de mes idées par des images.
 
I
k schilder het hiernamaals, gestorven of levend. Datgene wat verder reikt dan mijn ideeën via beelden. 

La liberté, c'est la possibilité d'être et non l'obligation d'être.
 
Vrijheid is dat je kunt zijn in plaats van te moeten zijn.

Woordgebruik, 1929.  © Magritte Museum

Woordgebruik, 1929.
 © Magritte Museum

Dat bewijst dan toch maar mooi dat woorden soms krachtiger zijn dan beelden. Omgekeerd kan ook. En samen is ook een optie. Die probeerde Magritte uit. Voor mij werkte dat vooral in één schilderij. Waarom die drie woorden? En in't echt waren de kleuren mooier. Op naar het Magritte Museum dus!