Proscenium

Proscenium
Lundahl & Seitl
Op locatie (Stadsschouwburg Leuven)
woensdag 13 november 2013, 19u

Een week na 'de feiten' ben ik pas klaar om over Proscenium van Lundahl & Seitl te schrijven. Een mooie, maar moeilijke voorstelling. Want: is het wel een voorstelling? In het kader van het Playground Festival, een samenwerking van het STUK en Museum M in Leuven worden podiumkunsten en beeldende kunst gemengd. 

Nog voor de voorstelling begint, klinkt de Mondscheinsonate aan de vestiaire van de Stadsschouwburg van Leuven. Beethovens pianosonate nr. 14 stond in mijn Klara's Top 100 op de derde plaats! We krijgen een koptelefoon en tot mijn vreugde ontdek ik dat door de headphones dezelfde muziek klinkt. Maar ook stemmen. En voetstappen. Of hoor ik gewoon nog steeds het geluid van de mensen rondom me?

De grens tussen geluid gegeven door de theatermakers en geluid van de ruimte vervaagt steeds meer naarmate de voorstelling verder verloopt. We gaan trappen op en af, kamers in en uit, en stilaan geeft de schouwburg haar geheimen prijs. Een zachte vrouwenstem fluistert ons toe wat te doen. Af en toe komen we iemand tegen: een acteur of een technieker? Schitterend is het bovenste balkon, waar achter de comfortabele fluwelen rode zetels rijen houten klapstoelen staan: de slechtste plaatsen van het theater. En daar mogen we gaan zitten.
Wat volgt is een individuele theaterervaring. Ieder van ons wordt bij de hand genomen en heeft een acteur om mee te converseren. Het gaat niet meer om de schoonheid van het theater, maar om de klank en sfeer ervan. Met een blinddoek om beelden we ons elk iets anders in. We ademen de duizenden verschillende herinneringen van het theater. 

Lundahl & Seitl, een kunstenaarsduo uit Zweden, willen het kijken van de toeschouwer beïnvloeden. Sleutelwoorden zijn 'besef van tijd' en 'besef van ruimte', en inderdaad, dat is ook wat ze bij Proscenium bereikten. Met respect voor de historiciteit van een ruimte -in dit geval een theater- laten ze voor iedere bezoeker een eigen wereld bestaan. In feite zijn zij het niet die deze wereld maken, ze begeleiden enkel de kijker in zijn constructieproces. De manier waarop dat gebeurt, is zacht, zonder grote narratieven, vol vertrouwen. Innerlijke beelden komen vanzelf naar boven, het enige dat we nodig hebben om die te maken zijn geluid, geur en tast. 

Ze slaagden in hun opzet. Ik weet nog exact hoe het theater eruit zag met een blinddoek.